Robimy zabawki z odpadów, zamieniając kartony, butelki, nakrętki i niepotrzebne tkaniny w przedmioty do ruchu, grania i odgrywania ról. To upcycling, czyli nadawanie używanym rzeczom nowej funkcji. Dziecko ćwiczy kreatywność, uczy się przez działanie, a wspólne tworzenie daje rodzinie czas bez presji na idealny efekt.
Jak przygotować materiały?
Najpierw wybierzcie rzeczy, które są czyste, suche i w dobrym stanie. Bezpiecznym materiałem może być sztywny karton, rolka po papierze, umyta butelka PET, zakrętki, pudełka po jogurtach, wytłaczanka po jajkach, skrawki tkanin oraz nieużywane skarpetki. Nie każdy odpad nadaje się jednak do zabawy. Brudne opakowania, potłuczone tworzywa, zardzewiałe elementy i materiały o nieznanym składzie lepiej od razu przeznaczyć do właściwego pojemnika.
Zanim zaczniecie, przygotujcie podstawowe przybory i sprawdźcie materiał według krótkiej listy:
- Umyj i dokładnie wysusz wszystkie opakowania.
- Usuń zszywki, ostre fragmenty plastiku oraz wystające druty.
- Dobierz projekt do wieku dziecka i jego możliwości manualnych.
- Przygotuj nożyczki z zaokrąglonymi końcami, taśmę, klej, papier i nietoksyczne farby.
- Zapewnij nadzór dorosłego przy kleju na gorąco, cięciu kartonu i pracy z małymi elementami.
Małe nakrętki, guziki, koraliki i kawałki sznurka mogą być niebezpieczne dla maluchów, które wkładają przedmioty do ust. Klej na gorąco powinien obsługiwać dorosły, a dziecko może wskazywać miejsce klejenia, przytrzymywać większe elementy lub zajmować się dekorowaniem.
[ picture_1 ]
Pomysły na zabawki z odpadów
Projekty najlepiej wybierać według rodzaju zabawy, a nie wyłącznie według materiału. Dzięki temu łatwiej dopasować zadanie do zainteresowań dziecka.
Zabawki ruchowe – samochodzik z pudełka
Pudełko po jogurcie albo małe opakowanie kartonowe może stać się pojazdem. Do kół wykorzystajcie zakrętki, a jako osie zastosujcie krótkie, gładkie patyczki. Jeśli dziecko jest małe, przygotowanie otworów i przycinanie elementów powinien wykonać dorosły.
- Umyj i osusz pudełko, a następnie zaklej jego ostre lub nierówne krawędzie taśmą.
- Zaznacz miejsca na dwie osie i wykonaj w nich otwory.
- Przełóż osie, zamocuj zakrętki i sprawdź, czy koła mogą się obracać.
- Ozdób samochodzik papierem, naklejkami lub farbą.
- Wyznacz tor z taśmy malarskiej i przetestuj pojazd podczas zabawy.
Nie przejmujcie się, jeśli samochodzik jedzie krzywo. Można przesunąć koła, zmienić ich rozmiar albo uznać, że powstał pojazd terenowy.
Zabawki dźwiękowe – domowe instrumenty
Rytm można tworzyć z bezpiecznie zamkniętych pojemników. Puszka z naciągniętymi gumkami przypomina prosty instrument strunowy, a szczelnie zamknięta butelka wypełniona niewielką ilością suchego ryżu może działać jak grzechotka. Puszki muszą być pozbawione ostrych krawędzi. Jeśli mają metalowe wieczko, powinien przygotować je dorosły.
- Wybierz umyty pojemnik i sprawdź, czy nie ma ostrych brzegów.
- Do grzechotki wsyp niewielką ilość ryżu lub kaszy i szczelnie zamknij otwór.
- Owiń pojemnik taśmą, aby zamknięcie nie otworzyło się podczas potrząsania.
- Ozdób instrument papierem, markerami albo naklejkami.
- Zagrajcie prosty rytm i spróbujcie stworzyć rodzinny koncert.
W przypadku małych dzieci wybierzcie większe, dobrze zamknięte pojemniki. Drobne wypełnienie nie powinno być dostępne podczas zabawy.
Zabawki do odgrywania ról – pacynka ze skarpety
Samotna skarpetka szybko zmienia się w bohatera przedstawienia. Wystarczy wsunąć ją na dłoń, zaznaczyć oczy i usta, a następnie dodać włóczkę jako włosy. Guziki i małe elementy przyklejajcie lub przyszywajcie tylko wtedy, gdy dziecko nie ma zwyczaju ich odrywać i wkładać do ust.
- Wybierz czystą skarpetkę bez luźnych nitek i dziur.
- Zaznacz miejsce na oczy, usta lub język pacynki.
- Dodaj włóczkę, kawałki materiału albo papierowe elementy.
- Wymyśl imię i cechy bohatera.
- Zbudujcie scenę z kartonu i odegrajcie krótką historię.
Większy karton może stać się scenografią, domkiem dla lalek, rakietą albo tarczą. Rolki po papierze sprawdzą się jako meble, kominy i elementy dekoracji. Przy większej konstrukcji warto wzmacniać łączenia taśmą zamiast stosować wiele trudnych do usunięcia klejów.
Zabawki edukacyjne – memory z zakrętek
Do stworzenia prostej gry memory potrzebujecie par zakrętek w podobnym rozmiarze. Na ich spodzie przyklejcie identyczne obrazki, litery, kolory lub symbole. Młodsze dzieci mogą dopasowywać dwa takie same kolory, starsze – litery, cyfry albo własne rysunki.
- Przygotuj parzystą liczbę umytych zakrętek.
- Narysuj lub wytnij identyczne obrazki w parach.
- Przyklej symbole po wewnętrznej stronie zakrętek.
- Rozłóż elementy obrazkami do dołu i mieszaj je przed każdą rundą.
- Odwracaj po dwie zakrętki i odkładaj znalezione pary.
Wytłaczanka po jajkach może z kolei stać się bazą prostej układanki, sortera albo zwierzątka. Jej wypukłe przegródki pomagają grupować kolory i kształty, a karton łatwo ozdobić farbą lub papierem.
Jak zachować radość z tworzenia?
Dziecko nie musi odtworzyć projektu z obrazka. Lepiej zaproponować mu materiał i ogólny cel, na przykład „zbuduj pojazd, który przewiezie figurkę”, niż narzucać każdy szczegół. Wtedy karton może stać się łodzią, bazą albo robotem, a jedna butelka zainspiruje całą opowieść.
Gdy konstrukcja się przewraca, klej nie trzyma albo koła się nie obracają, potraktujcie to jako część pracy. Zastanówcie się, co można zmienić: skrócić element, dodać podpórkę, użyć mocniejszego kartonu albo zastąpić klejenie taśmą. Taka próba uczy planowania lepiej niż szybkie poprawienie wszystkiego przez dorosłego.
Dobrym rozwiązaniem jest podział zadań. Dorosły może ciąć i łączyć trudniejsze części, a dziecko wybierać kolory, rysować twarze, układać elementy i wymyślać przeznaczenie zabawki. Warto też ustalić, że projekt może pozostać niedokończony. Czasem najciekawsza zabawa zaczyna się właśnie wtedy, gdy zrobiony przedmiot otrzymuje zupełnie inną funkcję.
Najlepiej zacząć od prostego pomysłu, który można ukończyć podczas jednego spotkania. Dopiero później dodawajcie piętra domku, kolejne pojazdy, scenę lub całą krainę z kartonów. Dzięki temu dziecko widzi efekt swojej pracy, ale nadal ma przestrzeń na własne modyfikacje.
Co zostaje po wspólnej zabawie?
Gotowa zabawka jest tylko częścią efektu. Równie ważne są rozmowa, samodzielne decyzje i duma z przedmiotu zrobionego własnymi rękami. Kartonowy domek, pacynka ze skarpety czy gra z zakrętek mogą stać się pamiątką wspólnej twórczej przygody.
