To nie jest twoja wina. Nie odpowiadasz za zachowanie rodziców i nie musisz ich godzić ani rozdzielać. Gdy dochodzi do bicia albo boisz się o swoje zdrowie, odejdź w bezpieczne miejsce i dzwoń pod 112. Masz prawo do ochrony i pomocy.
Jeśli rodzice się biją – co zrobić od razu?
Zwykła kłótnia, nawet głośna, różni się od przemocy. Bicie, popychanie, kopanie, duszenie, grożenie lub niszczenie rzeczy mogą oznaczać bezpośrednie zagrożenie. Przemoc fizyczna nie jest „sprawą między dorosłymi”, którą dziecko ma samo przeczekać.
Jeśli ktoś jest ranny, rodzic grozi drugiej osobie albo tobie, używa niebezpiecznego przedmiotu lub nie możesz przewidzieć, co się wydarzy, zadzwoń pod 112. Powiedz, gdzie jesteś, co się dzieje i czy ktoś potrzebuje pomocy medycznej. Nie czekaj, aż awantura stanie się jeszcze gorsza.
Jeżeli możesz to zrobić bez narażania siebie, wyjdź do sąsiada, krewnego albo innego bezpiecznego miejsca. Nie wracaj po rzeczy, jeśli wiązałoby się to z ryzykiem. Gdy nie masz dokąd pójść, zamknij się w miejscu z możliwością wyjścia i wezwij pomoc. Nie chowaj się w pomieszczeniu, z którego trudno się wydostać.
Jak zachować się w trakcie awantury?
W sytuacji silnych emocji nie próbuj naprawiać relacji rodziców. Najważniejsze jest, żebyś nie znalazł się między nimi. Postępuj w tej kolejności:
- Odejdź w bezpieczne miejsce. Przejdź do innego pokoju, wyjdź do zaufanego sąsiada lub opuść mieszkanie, jeśli możesz to zrobić bezpiecznie.
- Nie rozdzielaj rodziców fizycznie. Możesz zostać uderzony albo sprowokować dalszą agresję. Nie stawaj między nimi i nie próbuj zabierać im przedmiotów.
- Nie bierz strony. Nie musisz decydować, kto ma rację, odpowiadać na pytania typu „po czyjej jesteś stronie” ani przekazywać wiadomości między rodzicami.
- Skontaktuj się z dorosłym, któremu ufasz. Zadzwoń do krewnego, sąsiada, nauczyciela, pedagoga lub psychologa szkolnego i powiedz wprost, że w domu dochodzi do przemocy.
Jeśli rodzice tylko się kłócą, ale nie ma przemocy, również możesz odejść od hałasu i zadbać o siebie. Słuchawki, spokojne miejsce albo rozmowa z kimś bliskim mogą pomóc przetrwać chwilę. Nie oznacza to jednak, że masz ukrywać problem, który powtarza się często, wywołuje lęk albo uniemożliwia normalne funkcjonowanie.
Gdzie szukać pomocy?
Nie musisz samodzielnie oceniać, czy sytuacja jest „wystarczająco poważna”. Możesz opowiedzieć o niej zaufanemu dorosłemu albo skontaktować się z jedną z poniższych instytucji:
| Nazwa | Numer | Dla kogo i w jakiej sprawie? |
|---|---|---|
| Numer alarmowy | 112 | Gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, trwa bicie albo potrzebna jest szybka interwencja służb. |
| Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży | 116 111 | Dla dzieci i nastolatków, którzy boją się, są samotni lub potrzebują porady i wsparcia. |
| „Niebieska Linia” | 800 120 002 | Dla osób doświadczających przemocy domowej oraz tych, którzy chcą dowiedzieć się, jak zareagować i gdzie uzyskać pomoc. |
Możesz też powiedzieć o wszystkim pedagogowi lub psychologowi szkolnemu, wychowawcy, lekarzowi, pielęgniarce, trenerowi albo członkowi rodziny. Wystarczy proste zdanie: „Boję się, bo rodzice się biją. Potrzebuję pomocy”. Jeśli trudno ci mówić, napisz wiadomość albo pokaż tę informację dorosłemu.
Co warto mieć przygotowane?
Jeśli awantury powtarzają się, przygotuj prosty plan bezpieczeństwa. Trzymaj w łatwo dostępnym miejscu:
- Naładowany telefon albo możliwość szybkiego skorzystania z telefonu zaufanego sąsiada.
- Zapisany numer do krewnego, sąsiada lub innej osoby, która może odebrać telefon.
- Klucze do mieszkania, jeśli ich używasz.
- Podstawowe rzeczy potrzebne do wyjścia, takie jak dokument, leki lub ciepła bluza.
- Ustalone bezpieczne miejsce, do którego możesz pójść, gdy w domu robi się niebezpiecznie.
Nie musisz uprzedzać rodziców, że szukasz pomocy, jeśli mogłoby to zwiększyć zagrożenie. Najpierw zadbaj o swoje bezpieczeństwo, a potem skontaktuj się z dorosłym lub służbami.
Proszenie o pomoc nie jest zdradą rodziny. To sposób ochrony siebie i innych osób. Dorośli odpowiadają za swoje zachowanie, a ty masz prawo żyć w miejscu, w którym nie musisz bać się krzyku ani bicia.
Jeśli obecnie trwa przemoc lub czujesz bezpośrednie zagrożenie, przerwij czytanie i zadzwoń pod 112 albo przejdź do bezpiecznego dorosłego.
